SKOLYOZ TANISINDA GEÇ KALMAYIN!    
Medicana Samsun Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Op. Dr. Selçuk Tepe, skolyoz konusunda bilgi verdi. Skolyozun aslında bir hastalık değil bulgu olduğunu belirten Tepe, “Nasıl ki farklı hastalıklara bağlı olarak ateş ya da ağrı gibi bulgular ortaya çıkabiliyorsa, çeşitli hastalıklar da skolyoza neden olabilir. Bu nedenle skolyoz, sağlıklı bir omurga yapısında oluşan biçimsel bir deformite olarak tanımlanabilir” dedi.
Skolyoz nedir?
İnsan omurgasına yandan bakıldığında tam düz değildir. Boyun ve bel bölgesinde hafif çukurluk (lordoz) ve sırt bölgesinde hafif kamburluk (kifoz) vardır. Omurgaya önden ya da arkadan bakıldığında omurganın göğüs veya bel bölgesinde görülen eğilmelere skolyoz adı verilir. Omurlar sağa veya sola doğru yer değiştirir ve aynı zamanda kendi eksenleri etrafında döner.
Skolyozun belirtileri nelerdir?
Kalça ve omuz seviyesindeki eşitsizlikler ve göğüs kafesindeki tümsek ilk belirtilerdir. Aileler, ileri dönemde sırtta kamburluk ve şekil bozukluğu olunca fark edebilmektedir.
Skolyozda tanı nasıl konulur?
Ayakta çekilen tüm omurgayı içine alan röntgen ve klinik muayene ile tanı konulur. Nadiren MR gerekli olur. Çekilen grafiklerde eğriliğin derecesi ölçülür. Skolyoz yaşla birlikte ilerleme gösterdiğinden, kemiksel gelişimin takip edilebilmesi gereklidir. Bu nedenle el, bilek ve kalça grafikleri de gereklidir.
Skolyozda günlük yaşam nasıl etkilenir?
Erken tanı konulduğunda, yüzde 100 'e yakın bir başarı sağlanır. Zamanında teşhis edilmezse çocukların gelişimi etkilenir. Bel, sırt ağrıları ve akciğer fonksiyon bozukluklarına sebep olur.
Kaç farklı tip skolyoz vardır?
İdiopatik (nedeni belli olmayan); en sık görülenidir ve kalıtsal bir sebebi olabileceği düşünülmektedir. Nöromuskuler; ikinci sık görülen tiptir. Temel nedenleri arasında kas ve sinir hastalıkları yer almaktadır.
Konjenital (doğuştan); anne karnında bebeğin gelişimi sırasında meydana gelen omurga anomalilerine bağlı gelişir. Hızla ilerler ve erken yaşta cerrahi tedavi gerekir.
Skolyoz daha çok kızlarda mı erkeklerde mi görülür?
Toplumda yüzde 2-4 arası oranda görülür. Ancak çoğunluğu düşük dereceli yani cerrahi tedavi gerektirmeyen olgulardır. Kız çocuklarında erkeklere oranla 8-10 kat daha fazla görülür.
Çocuklarda skolyoz hangi derecedeki eğimlerde tehlikeli boyuttadır?
10 dereceden itibaren skolyozun varlığından bahsedilir, üst sınırı yoktur. Eğrilik 120 derecelere kadar ulaşabilir. Kural olarak skolyoz var ise, çocuk büyüdükçe artmaya devam edecektir. Bu yüzden takip çok önemlidir.
Tedavi yöntemleri nelerdir?
Skolyoza neden olan hastalığa ve kişide oluşan skolyoz derecesine göre değişkenlik gösterir. Aslında tedavi kişiseldir. Tanıyı aldığı yaş, eğriliğin derecesi, skolyozun sebebi olarak değerlendirilir ve hastadan hastaya değişen şekilde tedavi belirlenir. Başarı şansı erken tanı alındığında çok yüksektir. Gözlem; omurga eğrilik derecesi 20'nin altında olan hastalar, 6 aylık aralıklarla kontrole çağrılıp omurga grafikleri çekilerek takip edilir. Özellikle yüzmeyi içeren sportif faaliyetler önerilir. Skolyozda özel fizik tedavi egzersizleri faydalı olabilir.
Korse; 20-40 derece arası eğriliklerde önerilir. Etkili kullanıldığında ameliyat olma oranını ciddi ölçüde azaltır.
Cerrahi tedavi; 40 derece üzeri eğriliklerde ve çocuk hala büyüyorsa artık cerrahi kaçınılmaz hale gelir. Zamanlama önemlidir. İdiopatik tipte akciğer gelişiminin tamamlandığı ergenlerde genelde 10 yaş üzeri planlanır. Omurga büyümesini durdurmadan yani füzyon olmaksızın cerrahi işlem yapılır. Konjenital skolyoz daha küçük yaşta ve düşük derecelerde yapılmaktadır. Ancak bu tipte hızlı bir ilerleme olacağından, omurga büyümesinin durdurulmasına yönelik cerrahi bir işlem yapılır.
Günümüzde skolyoz cerrahisinde hangi teknik ve yöntemler uygulanmaktadır?
Daha önce de belirtildiği gibi konjenital skolyoz hariç omurga eğriliği hızla ilerlemiyorsa, 10 yaşın üzerinde omurga büyümesi durdurulmaksızın '' Uzatılabilen Çubuklar Sistemi'' yöntemiyle cerrahi işlem yapılır. Bu sistemde büyüme devam edecektir. 6 ayda bir yapılacak operasyonlarla çubuklar uzatılarak, büyümeyle artan eğriliğin düzeltilmesi sağlanır. Daha yeni sistemlerde ise manyetik uzaktan kumanda cihazı kullanılarak, 2-3 ayda bir ameliyatsız bir şekilde poliklinik ortamda uzatma da sağlanabilmektedir. Son günlerde büyüme potansiyeli olanlara ''Gerdirme Yöntemi'' olarak adlandırılan yöntemle minimal cerrahi işlem yapılabilmektedir. Hastaya endoskopik olarak yerleştirilen vida ve ip ile işlem gerçekleştirilir.
Cerrahi müdahale sonrası skolyoz eğrisinin tamamen düzelmesi mümkün mü?
Tamamen düzelme tehlikelidir ve gerekli de değildir. İyi bir cerrahi işlem sonunda, derece olarak düzelme oranı yüzde 70-80’ler civarındadır. Bu pratik olarak röntgene bakıldığında küçük bir skolyozun olması, ancak çocuğa dışarıdan bakıldığında normal görünmesi anlamına gelir.
Skolyoz ameliyatlarını riski var mıdır?
Cerrahi tedavide felç riski bulunabilmektedir. Ancak günümüzde teknolojinin gelişmesi ile birlikte ameliyat esnasında sinirlerinin işlevlerini devamlı olarak gösteren ''Nöromonitorizasyon'' işlemi yaygın olarak kullanıldığından bu oran oldukça azalmıştır. Buna ek olarak spinal navigasyon cihazı, omurganın üç boyutlu görüntülenmesine ve omurgaya koyulan vidaların güvenli bir şekilde yerleştirilmesini sağlamaktadır. Ayrıca üç boyutlu omurga baskı teknolojisi, skolyoz hastaları için umut olmuştur. Bu teknikte, hastanın omurgasının üç boyutlu baskısı oluşturabilir ve cerrahın işini büyük ölçüde kolaylaşır ve de felç riskini azalır.
Cerrahi müdahale sonrası hasta ne kadar zamanda iyileşerek ayağa kalkabilir?
Hasta 1. gün yatağından ayağa kaldırılır, 2. gün ise kontrollü bir şekilde yürütülür. Genellikle 3. gün tuvalete gitme ve kendi kendine yürüyebildiği gözlenince taburcu edilir. 3 haftadan sonra da ev dışına çıkmasına izin verilir.


SAĞLIK
 
Telif Hakkı © Haber Medya Grubu
RSS Samsun haber İletişim