YENİDOĞAN SARILIĞI NEDİR?    
YENİDOĞAN SARILIĞI NEDİR?
Samsun Liman Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uzm. Dr. Halide Genç, yenidoğan sarılığı hakkında bilgi verdi. Genç, “Hiperbilirubinemi (Yenidoğan sarılığı) sık görülen zararsız bir yenidoğan problemidir. Bilirubin pigmentinin ciltte birikmesi sonucunda sarılık kliniği meydana gelir. Bu durum, hayatın ilk 2 haftasında hastaneye yeniden
Yenidoğan Sarılığı
Sarılık yaşamın ilk haftasında;
• Zamanında doğan bebeklerde yüzde 60,
• Erken doğan bebeklerde yüzde 80 oranında görülür.
Bununla beraber ciddi ve tedavi edilmemiş yenidoğan sarılığı nörolojik hasar bırakır.
Günümüzde, yenidoğanın hastaneden erken taburcu edilmesi, yenidoğan sarılığının hastanede değil ayaktan izlenmesi durumunu ortaya çıkarmıştır.
Bu nedenle tüm sağlık çalışanlarının, sarılık izlem ve tedavi ilkelerini bilme ve uygulama sorumluluğu vardır.
Tüm bu çabalarda amaç, bilirubin düzeylerinin aşırı yükselmesini önlemek ve nörolojik hasar riskini ortadan kaldırmaktır.
Fizyolojik sarılık terimi; Total Serum Bilirubini (TSB) “normal sınırlar” içinde olan bebeklerdeki sarılık için kullanılır.
Fizyolojik sarılıkta yaşamın 3. ve 5. günlerinde TSB düzeyi en yüksek seviyelerine çıkar. Yenidoğan bebeklerde sarılık tedavisi için yaşa göre TSB düzeyi, oransal dağılımı gösteren nomogramlar (35>hafta) aşağıdadır.

Patolojik (Tedavi edilmesi gereken) sarılığın özellikleri;
• İlk gün ortaya çıkması,
• Maksimum total bilirubin düzeyinin term bebeklerde >12mg/d olması,
• Direk bilirubin düzeyinin 2mg/dl üzerinde olması,
• Günlük bilirubin artışının 5mg/dl üzerinde olması,
• Saatlik bilirubinin artışının anemili bebeklerde >0,9 anemisiz bebeklerde >1mg/dl olması,
• İlk 24-48 saat sonunda TSS’de hızlı yükselmesi,
• Hemoliz bulguları.
Sarılığın nedenleri çoktur. Ana hatları ile sarılığın mekanizması:
• Fazla miktarda bilirubin yapımı ki bundaki neden bebek kan hücrelerinin; kan uyuşmazlığı ve benzeri nedenlerle fazla miktarda yıkılarak bilirubin pigmentinin fazla miktarda dolaşıma karışmasıdır.
• Karaciğerdeki bilirubinin vücuttan atılmasını sağlayan enzimlerin bozukluğudur. Sık karşılaşmayız.
• Bilirubin pigmentinin vücuttan atılmasını sağlayan mekanizmalardaki eksiklerdir. Bu eksikler:
o Bağırsak tıkanıklığı,
o Anne sütü sarılığı,
o Prematüre,
o Doğumsal metabolik hastalıkları durumlarında görülür.
Anne Sütü Sarılığı:
Anne sütü alan bebeklerin yüzde 6,8’nde, sebebi açıklanamayan hiperbilirubin gelişmektedir. (TSS>15mg/dl)
• Erken başlangıçlı anne sütü sarılığı
• Geç başlangıçlı anne sütü sarılığı
- Erken başlangıçlı anne sütü ile beslenememe sarılığının, mama ile beslenenlere göre 3-6 kat fazla riski vardır. Bunun nedenleri yetersiz kalori alımı, dehidrasyonu, mekonyumu pasajında gecikmedir. Tedavisi erken ve sık beslenme, anne sütü devamı, annenin emzirme konusunda eğitimi, ilk günlerde yakın ağırlık kaybı izlemi ve mama ile takviye yapılmasıdır.
- Geç başlangıçlı anne sütü sarılığında, TSB 4. günde artmaya başlar. 10-15 günlerde15mg/dl ulaşır. 3-12 haftalarda normal düzeye düşer ve nedeni bilinmemektedir. Tedavisinde anne sütünün kesilmesi önerilmez. Emzirmeye devam önerilir. Fototerapi verilebilir.
Tedavi İzlem İlkeleri:
• Bilirubin düzeylerinin görsel değerlendirmesinin güvenilir olmadığı bilinmelidir.
• Bilirubin düzeylerinin, bebeğin saat olarak yaşına göre değerlendirilmesi gerekmektedir.
• Gebelik yaşı 38 haftanın altında ve anne sütü ile beslenenlerde hiperbilirubinemi gelişme riski daha yüksektir.
• Sarılıklı yenidoğan gerektiğinde fototerapi veya kan değişimi ile tedavi edilmelidir.
• Bilirubin seviyesi arttıkça sararma öncelikle yüzde görülür. Ciltteki sarılık sefalopedel bir dağılım göstererek giderek vücudun aşağı bölümlerine kadar ilerler.
o Yüz 5mg/dl
o Göğüs 10 mg/ dl
o Karın 12 mg/dl
o El-ayak 15 mg/dl
• Göz yanılır. Sarılığın görsel değerlendirmesi güvenilir değildir. Mutlaka TSB ölçümü yapılmalıdır.
Tedavide Amaç;
• Ciddi neonatal hiperbilirubinemi sıklığını azaltmak,
• Bilirubin ensefalıpatisini ortadan kaldırmak,
• Kernikterus (Nöronal incinme+ beynin sarıya boyanması durumudur)
• Sağlıklı, hemolizi olmayan, zamanında doğan bebeklerde 25mg/dl’ye kadar kernikterus çok nadir görülen bir durumdur.



SAĞLIK
 
Telif Hakkı © Haber Medya Grubu
RSS Samsun haber İletişim